در دنیای پویای وب، گاهی نیاز به تغییر مسیر صفحات وبسایتها پیدا میکنیم. این فرآیند که با عنوان ریدایرکت (Redirect) شناخته میشود، به دلایل مختلفی مانند تغییر آدرس صفحات، حذف محتوا یا ادغام صفحات انجام میگیرد. ریدایرکت نقشی تاثیرگذار در حفظ سئو وب سایت دارد، چرا که به موتورهای جستجو و کاربران کمک میکند تا به درستی به آدرس جدید هدایت شوند و از مواجه شدن با صفحات خطای ۴۰۴ جلوگیری میکند. در این مقاله، ما شما را با مفهوم تغییر مسیر یا Redirect، تأثیر آن بر سئوی سایت و روشهای پیادهسازی آن بهویژه در پلتفرم وردپرس آشنا خواهیم کرد.
ریدایرکت چیست؟
Redirect به معنای تغییر مسیر خودکار کاربران و خزندههای موتورهای جستجو از یک آدرس (URL) به آدرس دیگر است. این کار زمانی استفاده میشود که یک صفحه حذف، جابجا، یا به صفحهای جدید تبدیل شده باشد، تا از خطاهای ۴۰۴ جلوگیری شود و اعتبار سئوی صفحه قبلی (مانند بکلینکها) به صفحه جدید منتقل شود.
| مثال: فرض کنید یک صفحه از وبسایت شما آدرسش تغییر کرده یا یک محصول از سایت حذف شده و صفحه آن دیگر وجود ندارد. اگر کاربر روی لینک قدیمی کلیک کند، به یک صفحه خطای ۴۰۴ (Page Not Found) برخورد میکند که تجربه کاربری بدی ایجاد میکند و از نظر سئو هم امتیاز منفی دارد.

در چنین مواقعی، ریدایرکت به ما کمک می کند. با تغییر مسیر، میتوانیم به موتور جستجو و کاربر بگوییم که «آن صفحهای که دنبالش بودی، الان به این آدرس جدید منتقل شده!» این کار باعث میشود تا هم کاربر به محتوای مرتبط هدایت شود و هم ارزش سئوی صفحه قبلی (که شامل رتبه، اعتبار و بکلینکها میشود) به صفحه جدید منتقل شود.
چه زمانی باید ریدایرکت کنیم؟
- تغییر آدرس URL یک صفحه: این یکی از رایجترین دلایل استفاده از ریدایرکت است. وقتی آدرس یک صفحه را به هر دلیلی عوض میکنید، مثلاً برای بهبود ساختار آن، باید از آدرس قدیمی به آدرس جدید ریدایرکت کنید. این کار جلوی خطای 404 (صفحه پیدا نشد) را میگیرد.
- ادغام دو صفحه: زمانی که دو صفحه با محتوای مشابه دارید و تصمیم میگیرید آنها را در یک صفحه جدید ادغام کنید، باید هر دو آدرس قدیمی را به آدرس جدید ارجاع دهید. این کار باعث میشود که قدرت و اعتبار سئوی هر دو صفحه قدیمی به صفحه جدید منتقل شود.
- تغییر نام دامنه: اگر کل دامنه سایت خود را تغییر میدهید (مثلاً از example.com به newexample.com)، باید تمام آدرسهای قدیمی را به آدرسهای جدید ریدایرکت کنید. این کار منجر می شود که موتورهای جستجو بفهمند سایت شما به آدرس جدید منتقل شده است و ترافیک و رتبه شما از بین نمیرود.
انواع ریدایرکت
هدایت مجدد صفحات یا سایت انواع مختلفی دارد که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند. مهمترین انواع ریدایرکت که در سئو از آنها استفاده میکنیم، عبارتاند از:

1- ریدایرکت ۳۰۱ (انتقال دائمی) Permanent Redirect
این مهمترین و پرکاربردترین نوع ریدایرکت در سئو است. زمانی از آن استفاده میکنیم که بخواهیم یک صفحه یا دامنه را به صورت دائمی به یک آدرس جدید کنیم. ریدایرکت ۳۰۱ به موتورهای جستجو میگوید که آدرس قبلی دیگر به هیچ عنوان استفاده نخواهد شد و باید تمام اعتبار آن را به آدرس جدید منتقل کنند.
| موارد استفاده:
- • تغییر دائمی آدرس یک صفحه.
- • انتقال یک وبسایت به یک دامنه جدید.
- • ادغام چندین صفحه با محتوای مشابه به یک صفحه واحد.
- • حل مشکل محتوای تکراری با هدایت نسخههای مختلف یک URL (مثلاً نسخههای با www و بدونwww).
مثال: فرض کنید آدرس صفحه مقالات قدیمی شما https://www.yoursite.com/old- blog-post است و شما آن را به آدرس جدید https://www.yoursite.com/new-blog-post منتقل کردهاید. با تغییر مسیر ۳۰۱، اگر کاربری روی لینک قدیمی کلیک کند، به صورت خودکار به آدرس جدید هدایت میشود و ارزش سئوی صفحه قدیمی نیز به صفحه جدید منتقل خواهد شد.
2- ریدایرکت ۳۰۲ (انتقال موقت) Found/Temporary Redirect
این نوع برای ریدایرکت یک صفحه به صفحه دیگر به صورت موقت طراحی شده است. انتقال موقت 302 به موتورهای جستجو اعلام میکند که تغییر آدرس دائمی نیست و ممکن است در آینده نزدیک، آدرس اصلی دوباره فعال شود. به همین دلیل، اعتبار سئو صفحه به صورت کامل منتقل نمیشود.
| موارد استفاده:
- • زمانی که یک صفحه برای مدتی در دست تعمیر یا بهروزرسانی است.
- • برای تست A/B (آزمایش دو نسخه مختلف از یک صفحه).
- • زمانی که میخواهید محصولی را به صورت موقت ناموجود کنید و کاربر را به صفحهای دیگر بفرستید.
| مثال: فرض کنید یک صفحه فرود برای جشنواره فروش "جمعه سیاه" در سایت فروشگاهی خود دارید که فقط برای چند روز فعال است. https://www.yoursite.com/black-friday-sale شما میتوانید کاربران را به صورت موقت از صفحه اصلی https://www.yoursite.com به این صفحه هدایت کنید. بعد از اتمام جشنواره، این ریدایرکت حذف میشود و کاربران دوباره به صفحه اصلی بازگردانده میشوند.
3- ریدایرکت متا رفرش (Meta Refresh)
این نوع ریدایرکت از سمت مرورگر و توسط کد HTML در قسمت <head> صفحه انجام میشود و نه از سمت سرور! در این روش، یک پیام به کاربر نمایش داده میشود و بعد از چند ثانیه، او به صورت خودکار به صفحه جدید منتقل میشود. این روش برای سئو توصیه نمیشود، زیرا بسیار کند است و تجربه کاربری خوبی ندارد، و گوگل نیز آن را به اندازه انتقالهای سمت سرور (۳۰۱ و ۳۰۲) قابل اطمینان نمیداند.
| زمان استفاده:
به ندرت در سئو استفاده میشود، فقط زمانی که دسترسی به تنظیمات سرور وجود نداشته باشد.
|مثال: کد زیر در بخش <head> یک صفحه قرار میگیرد:
HTML
<meta http-equiv="refresh" content="5;url=http://example.com/new-page" />
در این مثال، کاربر بعد از ۵ ثانیه به صفحه http://example.com/new-page منتقل میشود.
۳- ریدایرکت ۳۰۷ (Temporary Redirect)
این نوع یک نسخه مدرنتر از ۳۰۲ است که در HTTP/1.1 معرفی شد. کد ۳۰۷ نیز برای انتقال موقت استفاده میشود، با این تفاوت که به مرورگرها و خزندهها دستور میدهد که در درخواستهای بعدی، حتماً از همان روش (GET، POST، PUT) که برای درخواست اولیه استفاده شده بود، استفاده کنند. این موضوع میتواند برای حفظ امنیت و کارایی در برخی سناریوها اهمیت داشته باشد.
| تفاوت آن با ۳۰۲: از نظر فنی، ۳۰۷ دستور دقیقتری برای حفظ متد HTTP به مرورگر میدهد، اما از نظر سئو، هر دو کارکرد مشابهی دارند.
۴- ریدایرکت ۳۰۸ (Permanent Redirect)
این کد هم یک نسخه مدرنتر از انتقال دائمی ۳۰۱ است. انتقال ۳۰۸ برای انتقال دائمی استفاده میشود، با این ویژگی که مشابه ۳۰۷، به مرورگرها دستور میدهد که متد HTTP (مثلاً GET یا POST) را در درخواست جدید خود حفظ کنند. این ویژگی میتواند در سناریوهایی که فرمها یا دادهها ارسال میشوند، مهم باشد.
| تفاوت آن با ۳۰۱: از نظر سئو، ۳۰۱ و ۳۰۸ هر دو ارزش سئو را به صورت کامل منتقل میکنند. تفاوت اصلی در حفظ متد HTTP است. اما برای اکثر موارد سئو، استفاده از ریدایرکت ۳۰۱ همچنان رایجتر است.
5- ریدایرکت 410
ریدایرکت 410 (Gone) یک کد وضعیت HTTP است که به موتورهای جستجو و کاربران اطلاع میدهد که یک صفحه برای همیشه حذف شده است و دیگر در دسترس نیست. در مقابل انتقال دائمی 301 (Permanently Moved) که نشان میدهد محتوا به یک آدرس جدید منتقل شده، کد 410 به صراحت میگوید که محتوای آن URL بدون هیچ جایگزینی از بین رفته است.
| استفاده از کد 410 در چه مواردی مناسب است؟
- • حذف محصولات قدیمی: اگر یک محصول از سایت فروشگاهی شما برای همیشه حذف شده و دیگر تولید نمیشود.
- • پستهای منقضیشده: برای اخبار یا رویدادهایی که تاریخشان گذشته و دیگر اطلاعات مربوط به آنها ارزش نگهداری ندارد.
- • صفحات تکراری یا اسپم: برای خلاص شدن از شر صفحات بیارزشی که بهینهسازی سایت شما را مختل کردهاند.
این نوع ریدایرکت برای اطلاعرسانی به موتورهای جستجو و کاربران استفاده میشود تا بدانند که محتوا دیگر وجود ندارد و نباید به دنبال آن بگردند یا به آن لینک دهند. برخلاف خطای ۴۰۴ Not Found که نشان میدهد صفحه در حال حاضر پیدا نشده اما ممکن است در آینده بازگردد، خطای ۴۱۰ به معنای حذف دائمی است و به موتورهای جستجو کمک میکند تا سریعتر آن صفحه را از ایندکس خود حذف کنند. این امر باعث میشود که عملکرد سئو (SEO) بهبود یابد و از هدر رفتن بودجه خزش (Crawl Budget) برای صفحات بیاهمیت جلوگیری شود.
6- ریدایرکت کل سایت (Site-wide Redirect)
این نوع ریدایرکت در مواقعی استفاده میشود که میخواهید کل محتوای یک دامنه را به دامنه دیگری منتقل کنید. این اتفاق معمولاً در موارد زیر رخ میدهد:
- • تغییر نام دامنه: مثلاً اگر دامنه old-site.ir را به new-site.com تغییر دهید، باید تمام صفحات را از دامنه قدیمی به دامنه جدید ریدایرکت کنید.
- • انتقال از HTTP به HTTPS: برای اینکه سایت شما امنتر شود و از گواهی SSL استفاده کند، تمام ترافیک از آدرسهای http باید به https منتقل شود.
ریدایرکت کل سایت معمولاً از طریق فایل .htaccess یا تنظیمات سرور انجام میشود و یک کار فنی است که باید با دقت انجام شود تا تمام اعتبار سئوی سایت حفظ شود.
ریدایرکت در وردپرس (WordPress Redirect)
وردپرس به خودی خود ابزاری برای مدیریت ریدایرکتها ندارد، اما با استفاده از افزونههای مختلف میتوانید این کار را به راحتی انجام دهید. این روش برای مدیریت ریدایرکتهای تکی (مثلاً یک صفحه یا یک نوشته) بسیار کاربردی است.

| نحوه کار:
- 1. یک افزونه مدیریت ریدایرکت مثل Yoast SEO، Rank Math یا Redirection را نصب میکنید.
- 2. در تنظیمات افزونه، آدرس قدیمی (Source URL) و آدرس جدید (Target URL) را وارد میکنید.
- 3. نوع ریدایرکت (معمولاً 301 برای تغییر دائمی) را انتخاب میکنید.
این روش برای کاربران عادی وردپرس بسیار ساده و در دسترس است و نیازی به دانش فنی عمیق ندارد.
ریدایرکت در رنک مث (Redirect in Rank Math)
Rank Math یک افزونه سئوی قدرتمند برای وردپرس است که ابزار مدیریت ریدایرکت را به صورت داخلی ارائه کرده است. با این افزونه شما می توانید تغییر مسیرها را مستقیماً از داشبورد وردپرس کنترل کنید.
ریدایرکت در یواست سئو (Redirect in Yoast SEO)
مانند رنک مث، Yoast SEO نیز یکی از محبوبترین افزونههای سئو برای وردپرس است که ابزار مدیریت ریدایرکت در آن قابل دسترسی است. با این قابلیت شما می توانید به سادگی و بدون نیاز به دانش فنی، تغییر مسیرهای لازم را ایجاد کنید.
اهمیت ریدایرکت در سئو وب سایت
استفاده صحیح از ریدایرکت برای انتقال یک صفحه به صفحه دیگر جهت حفظ اعتبار و قدرت سئوی سایت شما کاملا ضروری است. در ادامه به مهمترین دلایل اهمیت آن اشاره میکنیم:
- • حفظ اعتبار سئو: با ریدایرکت ۳۰۱، تمام اعتبار و رتبهبندی صفحهای که تغییر کرده به صفحه جدید منتقل میشود و از افت رتبه در نتایج جستجو جلوگیری میکند.
- • بهبود تجربه کاربری: اگر کاربر به صفحهای که حذف شده یا آدرسش تغییر کرده مراجعه کند، به جای اینکه با خطای ۴۰۴ (صفحه یافت نشد) مواجه شود، به صورت خودکار به صفحه مرتبط دیگری منتقل میشود. این کار تجربه کاربری بهتری برای او فراهم میکند.
- • رفع خطاهای ۴۰۴: صفحاتی که خطای ۴۰۴ میدهند میتوانند به سئوی سایت آسیب بزنند. با ریدایرکت کردن این صفحات به صفحات مرتبط، میتوانید این خطاها را برطرف کنید.
- • کنترل بودجه خزش: انتقالهای زنجیرهای یا اشتباه میتوانند بودجه خزش رباتهای گوگل را هدر دهند. با مدیریت صحیح ریدایرکتها، از این مشکل جلوگیری میکنید.
بهترین روش ریدایرکت برای سئو
بهترین و مطمئنترین روش برای ریدایرکت صفحات مختلف وب سایت، که به سئو سایت شما آسیبی نمیرساند، استفاده از تغییر مسیر ۳۰۱ (انتقال دائمی) است. این نوع، اعتبار و ارزش سئو صفحه قدیمی را به طور کامل به صفحه جدید منتقل میکند و به موتورهای جستجو اعلام میکند که آدرس به صورت دائمی تغییر کرده است.
برای اطمینان از عملکرد صحیح، باید از پیادهسازی سمت سرور (مثل استفاده از فایل .htaccess) استفاده کنید و از تغییر مسیرهای موقت یا سمت کاربر مانند ریدایرکت ۳۰۲ یا متا رفرش پرهیز کنید، چرا که این روشها ممکن است باعث از دست رفتن اعتبار سئو شوند و تجربه کاربری را نیز مختل کنند. در نتیجه قبل از اعمال هر یک از انتقالها با یک فرد متخصص مشورت داشته باشید.
اشتباهات رایج در ریدایرکت کردن صفحات
ریدایرکت کردن نیز مانند بسیاری دیگر از امور مربوط به وبسایت دارای ریزهکاریهای زیادی است که ممکن است منجر به اشتباهات زیادی شود. دقت کنید تا شما مرتکب این اشتباهات رایج نشوید:
- • URLهایی که کنونیکال نیستند را ریدایرکت نکنید.
- • اسم فایلها را تغییر ندهید؛ این کار ریدایرکت محسوب نمیشود بلکه فقط باعث میشود خزندهها آدرس را گم کنند.
- • از تگهای متا ریدایرکت استفاده نکنید؛ بعضی از مرورگرها آنها را نمیشناسند.
طراحی و سئو سایت توسط شرکت فراتک
هدف اصلی شرکت طراحی وب سایت فراتک از ارائه مطالب آموزشی در مورد ریدایرکت، فراتر از آموزش یک مفهوم فنی ساده است. این مجموعه قصد دارد مشتریان خود را با واژگان تخصصی سئو و طراحی سایت آشنا کند تا آنها بتوانند به درک عمیقتری از فرآیندهای بهینهسازی وبسایت دست یابند. با آموزش مفاهیمی مانند ریدایرکت، فراتک به مشتریان کمک میکند تا اهمیت هر تغییر در وبسایت خود را بهتر درک کنند و در تصمیمگیریهای مربوط به توسعه و بهینهسازی آن فعالتر و آگاهتر باشند.